Kullanım Klavuzu Tel Örme Makinesi | Tel Örme Makinası

Kullanma Kılavuzu

TEL ÖRME MAKİNESİ Nİ YÜKLEME- İNDİRME

Tel Örme Makinesi nin toplam ağırlığı yaklaşık 1500 kg'dır.Tel Örme Makinesi araca ya da konteyner'e hem vinçle hem de forkliftle yüklenip indirilebilir. Vinçle yükleme tercih edildiği zaman kullanılan zincirin çubuk kalınlığı en az 12mm çapında olmalıdır.Tel Örgme Makinesi havaya kaldırıldığında kimse düşme ihtimali sırasında zarar görebilecek makinenin altına girmemelidir.
Her iki yükleme biçiminde de tel örme makinesi nin makinenin ağırlık merkezine göre bir kaldırma işlemi yapılması gerekir. Makinenin ağırlık merkezi ile ilgili bir şema ŞEKİL 1'de görülmektedir. Yedek parça ve direklerin yerleştiriliş farklılıklarına göre bu merkez değişse de yaklaşık olarak şekildeki gibi bir ağırlık merkezi tespiti yükleme ve indirme için yeterli olacaktır.
Tel Örme Makinesi nin üzerinde üç (3) adet yükleme pabucu vardır.Tel Örgü Makinesi vinçle yüklenecekse vinçle buradan bağlanmalıdır. Soldaki pabuç makinenin kullanımı sırasında sökülmeyebilir. Sağdaki iki pabuç yükleme işlemi bitince sökülmelidir.

TEL ÖRME MAKİNASI NIN KURULMASI

Tel Örme Makinası nın minimum 7m X 5m bir çalışma alanına ihtiyaç duyar.Tel Örme Makinası nın çalışma alanında, forklift ya da vinç kullanılarak getirilebilir. Tel Örgü Makinesi nin çalışma alanında teraziye alınmasına gerek yoktur. Eğer sağdaki ayaklar zemine basmıyor ve havada kalıyorsa tahta ya da metal yükseltme pabuçları konabilir. Bu, tel örme makinası nın daha sarsıntısız çalışması içindir.Tel Örme Makinası çalışma alanına getirildikten sonra ilk olarak kelebek somunları sökerek sac kapağı çıkarınız (ŞEKİL 1). Makine ile gönderdiğimiz takım ve avandalıkları şase içinden çıkarınız. Kumanda panosu (ŞEKİL 4) üzerinde şeffaf naylon strechi elle sökünüz. Tel yükleme direklerini dörder cıvata ile şaseye bağlayınız (ŞEKİL 2). Fişi (ŞEKİL 3) prize takmadan önce ana şalterin kapalı olduğundan emin olunuz. tel Örme Makinası nın üzerindeki standart fişin ortadaki ucu nötr'dür. Buraya elektrik akımı gelecek bir bağlantıdan kaçınınız. Fişi prize takınız.

DÖNME YÖNÜ KONRTOLÜ

Ana şalteri açınız. Çalıştırma kolunu (ŞEKİL 6) "sağ" (çalış) pozisyonuna kısa bir süre ile alıp, tekrar "sol" (dur) pozisyonuna alınız. Bu sırada motor kasnağının dönme yönüne bakınız (ŞEKİL 7). Eğer saat yönünde dönüyorsa dönme yönü doğrudur. Ters dönüyorsa fiş ya da priz üzerinde her iki fazın bağlantısını değiştirip tekrar kontrol ediniz. Ana pano içine ya da motorların kablo bağlantılarını kesinlikle müdahale etmeyiniz. Dönme yönü kontrolü bitince ana şalteri kapatınız.
ÖNEMLİ NOT: Dönme yönü kontrolü, kayışlar takılı değil iken yapılır. Kayış sökme ve takma işlemi ana şalter kapalı iken yapılmalıdır.

Otomatik Kafes Tel Örme makinası nın KUMANDA PANOSU

AD3 Model makineniz otomatik olarak çalışırken herhangi bir müdahaleye gerek yoktur. Ancak bazen elle kullanım kaçınılmaz olur.
Elle kullanmanın kaçınılmaz olduğu durumlar:

Ham madde kangalının bitmesi (telin bitmesi)
Operatörün kalıp değiştirmek istemesi. Örneğin 5x5 cm göz arası örerken 6x6 cm göz arasına geçmek istemesi.
Operatörün tel örgü yüksekliğini değiştirmek istemesi. Örneğin 1,5 m yüksekliğinde tel örerken, 2 m'ye geçmek istemesi.
Ham madde akışında beklenmeyen bir düzensizlik sonucu makinenin otomatik olarak durması (ikaz lambası yanar).
Beklenmeyen bir hata sonucu örülen telin takılması ve makinenin kendiliğinden durması (ikaz lambası yanar).
Mesai başlangıcı ya da bitimi.
Elektrik kesilmesi, vs.

Bu müdahalelerin tümü kumanda panosu (ŞEKİL 8) üzerindeki buton, şalter, mandallar ve çalıştırma kolundan (ŞEKİL 6) yapılır.
Kumanda panosunun kullanımı şu şekildedir:
ANA ŞALTER
otomatik kafes tel örme makinası na giren elektrik enerjisini açıp kapamaya yarar. İki pozisyonu vardır."0" pozisyonu ya da bir başka değişle mandalın dik olduğu pozisyonda makine kapalıdır. "1" pozisyonunda, başka bir değişle mandalın saat yönünde çevrilmiş olduğu pozisyonda makine açıktır. Bor yağı motoru, direkt bu şaltere bağlı olup makine "1" pozisyonunu aldığında bor yağının her iki vanadan da aktığı gözlenmelidir. Akmıyorsa vanalar ve depodaki su kontrol edilerek bu akış sağlanmalıdır. Mesai bitiminde ve elektrik kesilmesinde şalter "0" konumuna alınarak makine kapatılır.
KESME BUTONU
otomatik kafes tel örme makinası otomatikteyken ya da bir başka deyişle Manuel-Otomatik Mandalı yatay konumdayken, makine teli otomatik olarak keser. otomatik kafes tel örme makinası otomatikte değilken kesme, bu buton kullanılarak yapılır. Tel örgü örme boyu sonuna kadar ilerletilir ve kesme butonuna basılırsa makaslar hareket edecek ve tel kesilecektir. Kesme butonuna çok kısa süre ile basılması halinde buton işlev yapmayabilir. Bu butona yaklaşık 2 sn süre ile basılması uygundur.
RULO BOYU BELİRLEME SAYICISI
Örülmüş tel paketlerinin, yani ruloların uzunluğunu belirlemede kullanılan dijital ekranlı bir sayıcıdır. SAYICILAR kısmında kullanımı detaylı anlatılmıştır.
TEL ÖRGÜ YÜKSEKLİĞİ SAYICISI
Tel örgünün yüksekliğini, bir başka deyişle enini belirlemede kullanılan dijital ekranlı bir sayıcıdır. SAYICILAR kısmında kullanımı detaylı anlatılmıştır.
RULO BOYU SAYICISI SIFIRLAMA BUTONU
Rulo boyu sayıcısının mevcut durumunu sıfırlar. Tek bir kısa basışla kullanılır.

RULO BOYU SAYICISI ARTIRMA BUTONU
Rulo boyu sayıcısının mevcut durumunu artırır. Her bir kısa basışla mevcut durum bir adet artırılmış olur.

MANUEL - OTOMATİK MANDALI
Operatörün "Manuel" ya da "Otomatik" kullanım seçimi yapmasını sağlar. İki pozisyonu vardır. Kuyruklu mandal dikken makine manuel (elle) kullanım durumundadır. Eğer mandal saat yönünde çevrilirse "otomatik" kullanım pozisyonu seçilmiş olur.
ÖNEMLİ NOT: 1- Elle kullanımdan otomatik kullanıma her zaman "Elle kesme butonu"na basılmadan hemen önce geçilmelidir. Bir başka deyişle "tel, örme boyunda ilerletildikten sonra ve kestirilmeden önce" otomatiğe geçilmelidir.
2- Güvenli bir çalışma için tüm ayar, tamir- bakım, hata düzeltme durumlarında bu mandal dik konuma (manuel kullanım) alınmalıdır.
HATA İKAZ DÜZELTME BUTONU
AĞIR İLERLEME BUTONU
Bu butonun iki ayrı görevi vardır.
Makinede ham madde akışını ve tel örülmesini kontrol eden stop switch ve
sensörler vardır. Buralarda bir hata olduğunda makine otomatik olarak durur ve ikaz lambası yanar. Operatör gerekli müdahaleyi yapıp hatayı giderince bu butona basarak tekrar çalışmayı sağlar. Bu butona basıldığında ikaz lambası söner.
Herhangi bir hata yokken ana şalter açık ama yol verme kolu "sol" ("dur") pozisyonundayken bu butona basılırsa, ana mil yarım tur döner ve teller yarım hatve ilerler.Eğer, basılı tutulursa tel çok düşük bir hızla örülür, düşük bir hızla ilerler. Düşük hızdaki bu ilerleme, manuel pozisyonda yol verme kolundan tel örülürken en son bir kaç turun yapılmasını sağlar.
HATA İKAZ LAMBASI
Telin kangaldan gelişinde ya da telin örülmesinde bir sorun olursa stop switch ya da sensör aracılığıyla makine durur. Operatör bu tür bir hata olduğunu hata ikaz lambasının yanmasından anlayabilir.
ACİL DURDURMA BUTONU
Herhangi bir nedenle makine acilen durdurulmak istenirse operatörün bu
butona kısa basması yeterli olacaktır.
KAPAK AÇMA TUTAMAĞI
Kumanda panosunu açmak için kullanılır. Operatör sadece kapak açma tutamağını hafifçe kendine doğru çekerse kapak açılır. Küçük bir parmak hareketi ile kapak kapatılır. Operatör kapağı kapatıp, hafif bir itmeyle yerine oturtabilir.
ETİKET
Kullanım açısından herhangi bir teknik anlamı yoktur. Üretici firmanın logosunu gösteren metal

SAYICILAR

Kumanda panosu üzerinde iki adet sayıcı bulunmaktadır. Bu sayıcılar tüm özellikleri ile birbirinin aynı olup üstteki sayıcı rulo boyunun belirlenmesi amacı ile kullanılır. Alttaki ise tel örgü yüksekliğinin belirlenmesi için kullanılır (ŞEKİL 8).

RULO BOYU BELİRLEME SAYICISI
Rulo boyu örgü göz arası adedi, kullanılan kalıba ve istenilen rulo sarım uzunluğuna göre belirlenir. Örneğin 5x5 cm göz arası tel örülürse istenecek 20 m rulo uzunluğunda 230 adet kutu tel örülmesi gerekir. Bu durumda istenen son durum ekranına (ŞEKİL 9) 230 rakamı kodlanır.
Tel örme sırasında, her kesme işlemi sonrası mevcut durum ekranı bir artarak bu sayı 230'a ulaştığında makine, rulo boyunun tanımlandığına dair bir sesli ikaz verir.
Bundan sonra mevcut durum ekranı kendiliğinden sıfırlanarak yeni ruloyu sarmaya başlar. İstenen son durum ekranının programlanması ise şu şekilde yapılır.ŞEKİL 9' daki program butonlarından herhangi birine kısa süre ile basıldığında istenen son durum ekranındaki rakam yanıp sönmeye başlar. Bundan sonra 4 haneli istenen son durum ekranının altındaki her buton kendi üstündeki hanenin artırma butonu olarak kullanılabilir. Örneğin 130 rakamını 260 yapmak istiyorsak, önce bu dört butondan birine kısa süre ile basıp, sonra 1. program butonuna üç kez kısa kısa, 2. program butonuna da bir kez kısa basmak gerekmektedir. İşlem bittikten sonra biraz beklenirse istenen son durum ekranındaki rakam yanıp sönmeye kendiliğinden son verir. Bu, programlanmanın bittiğini gösterir.

TEL ÖRGÜ YÜKSEKLİĞİ SAYICISI
Bu sayıcı ana milin her yarım turunu bir adım olarak sayar. İstenen tel örgü yüksekliğine ulaşıldığında makinenin ilerlemesini durdurarak kesme işlemine geçmesini sağlar. Kalıp değiştirildiğinde ya da tel örgünün yüksekliği değiştirildiğinde yeniden programlanması gerekir. Örneğin 5x5 cm göz arasında 1.5 m tel yüksekliği ile çalışılırken bu sayıcının istenen son durum ekranı 39'a programlanmışsa ve tel örgünün yüksekliği 1 m'ye değiştirilmek istenirse istenen son durum ekranı 26 olarak yeniden programlanmalıdır. Bunun için rulo boyu belirleme sayıcısında olduğu gibi önce program butonlarından birine kısa süre ile basılır ve istenen son durum ekranındaki rakamın (39) yanıp sönmeye başladığı görülür. Bundan sonra ikinci program butonuna 7 kez, 4. program butonuna ise 9 kez arka arkaya kısa kısa basılır ve ekranda yanıp sönen rakam 26'ya programlanır. Bir süre beklenirse bu ekran sabitlenir ve programlama bitmiş olur.
.
Çıkış süresi gösterge lambası (ŞEKİL 9)
Bu lamba sadece preset süresini gösterir. Operatör için bir anlamı yoktur.
MEVCUT DURUM SIFIRLAMA BUTONU (ŞEKİL 9)
Her iki sayıcı üzerindeki RST butonu mevcut durumu sıfırlar ama bu kullanıma sık ihtiyaç duyulacağı için kumanda panosu üzerine aynı işi yapan çok daha işlevsel buton ve mandallar kullanılmıştır. Dolayısıyla bu iki buton hiç kullanılmayacaktır.

SAYICILAR ÖNEMLİ NOT

Sayıcılar, makinenin teknik ihtiyaçları için önceden ayarlanmıştır. Sayıcılar başka kullanımlar için başka set programlarıyla da kullanılabilecek şekilde üretilmiş olmalarına rağmen Otomatik Kafes Tel Örme Makinesi için tek set programı uygundur. Bu set programı hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Eğer set butonuna ya da bir başka adıyla 4. program butonuna uzun süre basılırsa set programına girilmiş olur ve mevcut durum ekranında "outt" istenen son durum ekranında ile "1.3" ibareleri okunur. Tekrar set butonuna basılırsa mevcut durum ekranında "Fr" istenen son durum ekranında ise "100" ibaresi çıkar. Bu "1.3" ve "100" değerleri bizim seçtiğimiz set programı değerleridir ve değişmemelidir. İstem dışı değişmesi mümkün olmayan bu set programını aşağıdaki tablodan takip edebilirsiniz.
Outt - 1.3
Fr     - 100
Ar     - on
Pr      - on
Herhangi bir şekilde set programının değiştirildiğinden şüphelenirseniz set için 4. program butonuna 1-2 saniye basarak önce "outt" değerini, sonrada aynı butona kısa kısa üç kez basarak Fr-100 , Ar- on , Pr- on değerlerini kontrol edebilirsiniz. Değerler değiştirilmişse diğer program butonlarını kullanarak tekrar bu değerleri yakalamalısınız.
Kullanma sırasında bu programa girilmesi gereksizdir ve kesinlikle tavsiye edilmez. Tüm bu yazılanlar her iki sayıcı içinde aynı ve tümüyle geçerlidir. Sayıcılar birbirlerinin görevini aynen yapabilecek şekilde programlanmıştır.
Panonun ana kapağı arkasındaki çoklu fişleri değiştirilerek birbirlerinin yerine kullanılabilirler. Bu özellikleri arıza kontrol amacı ile düşünülmüştür.

Tel Örgü Makinesi nin TEL AYARLARI

Otomatik kafes tel örme makinesinin verimli çalışması için tel ayarlarının yapılması gerekir. Bir kez tel ayarı yapıldıktan sonra ham madde de önemli bir değişiklik olmadıkça ayara müdahale edilmesine gerek yoktur.
Tel ayarları, oluk içinde örme boyunda ilerletilmiş ama henüz kesilmemiş iki tele göre yapılır. Oluk içinde, yol verme kolundan ilerletilen iki tel, örme boyu sonuna yaklaşınca durdurulup ağır ilerleme butonuna bir kez basılır. Ayar için tel, ağır ilerleme butonundan örülmemelidir. Ağır devirde örülen tel, ayarları tam olarak ortaya koymaz. Ayar için tel, yol verme kolundan örülür. Tel ayarları 5 kısımdır.

1- MAKAS AĞZINDA DİKLİK

Örülmüş ama kesilmemiş bu teller MAKAS AĞZINDA DİK OLMALIDIR. Uygun bir kesme açısı için iki telin bir çukur ve iki tepe noktasından geçen düzlemin makine tablası düzlemine dik (90 derece) olması gerekir. Eğer bu ayar bozuksa, durdurucu sensör açısal ayar kolundan (ŞEKİL 10 ) bu ayar yapılabilir. Bu kolun çekilmesi ya da itilmesi için herhangi bir civatanın sökülmesine ihtiyaç yoktur. Bu pratik bir ayardır. Sensörün açısal konum değişikliği bize belli bir oranda bu açısal ayarı sağlar. Eğer ayar için bu oran yeterli olmuyorsa, yani daha büyük bir açısal harekete ihtiyaç varsa ana yatak mafsal civatası (ŞEKİL 10) gevşetilir. Bu durumda mafsal, yatak içinde serbest kalacağından istenen miktarda açısal ayar yapılabilir. Tahmini bir açısal ayardan sonra istenen hassas ayar, durdurucu sensör açısal ayar kolundan yapılabilir. Eğer civatadan açısal ayar yapmak istenirse, önce ana şalter mutlaka kapatılmalıdır.

2- ÖRME BOYU SONUNDA DİKLİK

Örülmüş, örme boyunda ilerletilmiş (örneğin 1.5m) ve henüz kesilmemiş iki tel örme boyu sonunda da dik olmalıdır. ŞEKİL 15'de her iki telin ayrı ayrı her iki tarafa doğru (içeri ve dışarı) dikliğinin örme boyu sonundaki bozuk hali gösterilmiştir. Kalıptan çıkan tel ilerledikçe örme boyu sonunda içeri ya da dışarı yatabilir. Şekilde görülen bozukluklardan ikisi aynı anda da olabilir. Bunlar resmedilmemiştir. Örme boyu sonundaki diklik bozukluklarının düzeltilmesi için de iki farklı ayar vardır. Bunlardan biri (daha pratik olanı) makara sıkma kolundan (ŞEKİL 14) yapılır. Bu ayarın yapılabilmesi için öncelikli olarak dikliği bozuk telin hangi makaradan geldiği iyi tespit edilmelidir. (Tırnaklar ayarlanmışsa bu çok kolaydır ama ayarlanmamışsa iyi bir takip gerekir). Tırnaklar henüz ayarlanmamışsa tel kalıba girmeden hemen önce el keskisi ile bükülerek tele iz yapılır ve bu takip kolaylaşır. Bozukluğun hangi telde olduğu doğru olarak tespit edildikten sonra, o telin geldiği makaranın sıkma koluna müdahale edilir. ŞEKİL 15'de bu müdahaleler belirtilmiştir. Buradan da anlaşılacağı üzere makara sıkma kolu sıkılırsa (saat yönünde çevrilirse) örme boyu sonunda telin alt uçları içeri doğru yatar. Gevşetilirse dışarı doğru yatar. Makara kolunun sıkılması demek kanallı rulmanlardan (ŞEKİL 14) üstteki üç tanesinin bir miktar aşağı indirilerek telin sıkıştırılması demektir. Tersi ise gevşetilmesi anlamına gelir. Bu pratik bir ayardır. Makara kadranı üzerinden bu sıkılık gözle takip edilebilir. Bu ayar metodu büyük miktardaki açısal bozuklukları düzeltmeyebilir. İkinci bir ayar metodu ise lama burukluk açısının değiştirilmesidir (ŞEKİL 11). Lama burukluğundaki küçük bir açısal değişim, örme boyu sonundaki dikliği çok fazla etkiler. Makara sıkılığının belli bir uygun çalışma aralığı vardır. Kadran üzerinde görülen ibrenin 5-2 birimleri arası çalışılması normaldir. Makaranın 2'den daha fazla sıkılması tavsiye edilmez. Bu aralıkta diklik sağlanmazsa lama burukluğuna müdahale edilebilir. Burulma işlemi iki şekilde yapılabilir. Lama sökülmeden kalıp içindeyken iki burma çatalının (ŞEKİL 12) biri kalıbın sağından diğeri solundan lamaya takılır ve elle güçlü ve dikkatli bir şekilde çevrilerek lama burukluğuna müdahale edilir. Özellikle büyük göz aralığında lamanın mukavemeti yüksek olacağından lama burma işlemi makinenin şasesi üzerinde monte edilmiş lama burma aparatı (ŞEKİL 13) ile de yapılabilir. Bu işlem için lama sökülerek kalıptan çıkarılır. Lama burukluğuna müdahale edildiğinde her iki telin birden örme boyu sonundaki dikliği değiştirilmiş olacaktır.

Not: Tellerin örme boyu sonundaki diklik ayarı için oldukça yüksek bir toleransı vardır. Özellikle telin içeri yatması 30-35 dereceye kadar mümkündür. Bu herhangi bir örme bozukluğuna yol açmaz. Telin dışarı yatmasında ise 10-15 dereceye kadar müdahale edilmeyebilir. Tel dikliği bir kez ayarlandıktan sonra mavi ve sarı makaraların sıkılığına kadrandan bakılır. Tel kangalı bittiğinde yeni teli takarken, makara gevşetilir. Tel takıldıktan sonra ibre yine aynı sıklığa getirilir. Zaman zaman tel örme sırasında tellerin örme boyu sonundaki dikliğinin değiştiği gözlemlenebilir. Bunun sebebi muhtemelen teldeki sertlik yumuşaklık dalgalanmalarıdır. Bu dalgalanmalar tolerans dışındaki miktarda diklik bozukluğuna yol açmadığı sürece makine üretime devam edecektir. Toleransların aşılması durumunda makaralara küçük müdahalelerle ayar yapılır. Lama burukluğuna müdahale, telin özelliklerinin çok değişmesi ya da kalıbın değişmesi durumunda gündeme gelir. Bu, en son metod olarak kullanılır. Lama burukluğuna müdahale edileceği zaman ana şalter kesinlikle kapatılmalıdır.

ŞEKİL 16

3- HATVE AYARI

Örülmüş, örme boyu sonuna kadar çalıştırma kolundan ilerletilmiş ama henüz kesilmemiş oluk içindeki iki telin HATVE AYARLARI iyi olmalıdır. Hatve, örülmüş telin iki tepe noktası arasındaki mesafesidir (ŞEKİL 17). Bu ayarın iyi olması demek sarı makaradan gelen telin tepe noktalarının sarı tırnakları karşılaması ve aynı zamanda mavi makaradan gelen telin tepe noktalarının mavi tırnakları karşılaması karşılaması anlamına gelir. Bu durum ŞEKİL 16'da açıkça gösterilmiştir. Mavi ve sarı telin hatvesinin örme esnasında artması ya da azalması durumları da ŞEKİL 16'da görülmektedir.

ÖNEMLİ NOT: Tel örülmesindeki yüksek performans için en önemli ayar HATVE AYARIDIR. Kalıp değiştirme işlemi sırasında tırnakların yeri belirlenir. Daha sonra teller tırnakların pozisyonuna göre hatve ayar tanburlarından ayarlanır.

4-UÇ KANIRTMA AÇISI AYARI

Kesme sonrasında mavi telin solda kalan ucunun KANIRTMA AYARI İYİ OLMALIDIR. Kesme işlemi esnasında hem sarı telin hem de mavi telin solda kalan uçlarına bir bükme hareketi yapılır (ŞEKİL 21). Bu bükme hareketi özellikle mavi tel için önemlidir. Mavi telin ucunun yaklaşık 30 derece geriye doğru bükülmesi gerekmektedir. Bu açı üst kanırtma ayar civatasından (ŞEKİL 22) artırılıp azaltılabilir. Sarı tel ucu içinde bir kanırtma düzeneği mevcuttur ama bu kanırtma örme işlemi için çok gerekli değildir.

5- ORTALIKLI KESME

Tel örme verimliliğinin yakalanabilmesi için dikkat edilecek son ayar ORTALIKLI KESME ayarıdır. Teller kesildiğinde solda kalan uçlarla sağda kalan uçların uzunluğu yaklaşık eşit olmalıdır (ŞEKİL 21). Makine kesme düzeneğinin pozisyonu sabit olup ortalıklı kesme ayarı için kalıp ve şekillendirme düzeneği üzerinde bir kızaktan hareket sağlanmıştır. Bu hareketi kalıp ileri-geri pozisyon ayar civatasından (ŞEKİL 22) yapmak gerekir. Bu hareket en kolay 19 lokma kolu ile yapılır. Bu işlemi kolaylaştıracak kol makine ile birlikte verilmiştir. Hareketin sağlanması için bu civatadan başka herhangi bir civata ya da somun gevşetilmemelidir.
ŞEKİL 22

TIRNAK AYARLARI

Makinede iki ayrı boyda ve renkte tırnak grubu vardır. Bu tırnaklar telleri sıra ile tutup bırakarak örülen telin akışını sağlarlar. Tırnaklar her kalıp değiştirme işlemi sırasında ayarlanmak zorundadır. Bu tırnak gruplarından, sarı tırnakların (ŞEKİL 23) iki yönde (aşağı-yukarı, sağa-sola) ayarı söz konusu iken, mavi tırnaklar (ŞEKİL 23) sadece bir eksende (sağa-sola) hareket ettirilirler. Kalıp değiştirildiğinde öncelikli olarak sarı tırnakların yükseklikleri ayarlanmalıdır. Bunun için, oluğun üstüne takılan sarı tırnak yükseklik ayar parçaları (ŞEKİL 24) kullanılır. Takılan kalıbın üzerindeki numaraya uygun olarak bu ayar parçalarından biri seçilir ve bu küçük parça ŞEKİL 25'deki gibi oluğa takılarak, önce sarı tırnak yükseklik ayar civatası gevşetilir. Daha sonra seçilen ayar parçası oluk ile tırnak arasına kaydırılır. Sarı tırnağın serbest olarak ayar parçası üzerine bırakılmasından sonra sarı tırnak yükseklik ayar civatası sıkılır. (Mavi tırnakların yükseklikleri kalıp değişse de değiştirilmez).
Sonra, oluk içinde ayarları yapılmış ve örme boyu sonuna kadar ilerletilmiş ama henüz kesilmemiş iki tele göre, tırnaklar sağa-sola kaydırılarak mil üzerindeki yeri sabitlenir. Bu işlem şöyle yapılır;
Sabitleme civatası gevşetilir. Bu, sol baştaki iki tırnaktan başlayarak yapılır. Önce mavi tırnak, mavi makaradan gelen telin tepe noktasına kaydırılır ve sabitleme civatası sıkılır. Daha sonra onun hemen yanındaki telin tepe noktasına (sarı makaradan gelen tel) sarı tırnak sabitlenir. Bundan sonra sıradaki diğer tırnaklar benzer şekilde ayarlanır. Tırnak ayarında dikkat edilecek konular:

İlk iki tırnak makasa (sola) mümkün olan en yakın yerden başlayarak sabitlenir.
Sabitleme civatalarının fazla sıkılmasına gerek yoktur.

c- Tırnaklar, bir mavi, bir sarı olarak ve mavi ile sarı arasında hatve atlamadan, çifter çifter çalıştırılırsa tel ayar kontrolü daha kolay olur.
d- Tırnak çiftlerinin aralarındaki mesafe yaklaşık olarak eşit dağıtılmalıdır.
e- Sarı tırnaklar oluktan 4cm kadar öne çıkmış şekilde ayarlanır. Mavi tırnaklar oluktan ileri çıkmamalıdır (ŞEKİL 25).
f- Kalıp değiştirme bittikten sonra seri çalışma sırasında tüm tırnakların yerleri bir kereye mahsus kontrol edilip küçük düzeltmeler yapılabilir.
g- Bir dahaki kalıp değiştirme işlemine kadar tırnak ayarları yapılmaz ama kalıp değişmediği halde ham telin özellikleri çok değişmişse (sert-yumuşak) veya mecburen lama burukluğuna müdahale edilmişse tekrar tırnak ayarı yapılabilir.

OLUK İÇİ DAYAMA ÇUBUĞU AYARI

Bu düzenek, örülmüş, kesilmiş ve sarı tırnaklara takılı son teli önden destekleyerek oluk içinde sabit durmasını sağlar (ŞEKİL 26). Tırnak ayarı yapılırken ya da tel dolaşması durumlarında, çubuklar geri çekilerek operatörün, oluk içine müdahale edebilecek duruma getirmesi gerekir. Bu işlem oluk içi dayama çubuğu kolundan yapılır (ŞEKİL 27). Oluk içi dayama çubuğu ayarı sarı tırnaklara tel takılı iken yapılır. Önce çubuklar sabitleme civatalarından gevşetilir. Kol "b" kapalı pozisyonunu alır. Çubuklar elle hafifçe tele bastırılıp sabitleme cıvatalar sıkılır. Bu ayar yapılırken özellikle ilk tel girişinin daha sağlıklı olması için ilk baştaki (en soldaki) çubuk olabildiğince makasa yakın yerde sabitlenir. Diğerleri eşit arlıklarla sağa doğru dağıtılır.

TEL UCU DAYAMA DÜZENEĞİ AYARI

Oluk içinde hareket edebilen bir parçadır. Kesme sırasında tellerin sağlıklı bir şekilde tırnak değiştirip, ilerlemesini sağlar. Örme boyunda ilerletilen tellerin sağdaki uçlarına temas eder. Ayar için önce bu düzenek gevşetilip sağa alınır. Örme boyunda iki tel çıkarılır. Bu sac, sağdan sola doğru kaydırılıp tel uçlarına hafifçe dokunduğu yerde tanburundan (ŞEKİL 28) sıkılır.

İLK VİDALANMA

Kalıptan çıkan tellerin, oluk içinde tırnaklara takılı halde bekleyen tele ilk girişinin (vidalanmasının) sağlıklı olması gerekir. Bunun her farklı kalıp ve tırnak ayarında sağlanabilmesi için kalıbın bağlandığı tabla (ŞEKİL 29) hareket ettirilebilecek şekilde üretilmiştir. Eğer ilk vidalama sırasında örülme işlemi zaman zaman da olsa gerçekleşmiyor, yani tel takılıyorsa önce bunun sebebi araştırılır. Bunun için kesme işlemi sonrası çalıştırma kolu sola (dur) alınıp ana şalter kapatılır. Ana kasnak sol elle ağır ağır çevrilir ve tel ucunun ilk vidalanmada nasıl ilerlediği gözlemlenir. Takılma sebebini engelleyecek yönde kalıp aşağı-yukarı (ŞEKİL 30) ya da içeri-dışarı (ŞEKİL 29) hareket ettirilir. Bu hareketleri sağlayan ayar civataları ŞEKİL 29 ve ŞEKİL 30' da görülmektedir. Hareketin sağlanması için herhangi başka bir civatanın sökülmesine ya da gevşetilmesine gerek yoktur. Sadece ayar civataların 19 anahtarla çevrilmesi yeterlidir.

TEL DOLAŞMA SACI STOP DÜZENEĞİ

Herhangi bir hata ya da ayar bozukluğu nedeniyle örülen telin bozulup dolaşması durumunda makinenin otomatik olarak durmasını sağlayan bir düzenektir. Örülen tel, oluk içinde takılır ve dolaşırsa telin şekli bozulur ve lamanın altında bulunan saca (ŞEKİL 31) çarpar. Bu sac, hafif bir temasta bile hareket edebilecek şekilde tasarlanmıştır ve bu hareket sonrası tel dolaşma sensörü aracılığı ile arıza lambası yanar. Aynı anda makine otomatik olarak durur. Operatör müdahalesi ile sorunun giderilip tekrar yol verilmesi gerekir. Kalıp değiştirdiğinde lamanın ölçüsü de değiştiği için sacın pozisyonu tanburdan değiştirilmelidir. Lamanın altındaki sac ile lama arasında 3-4 mm kalacak şekilde ayar yapılıp tanbur elle sıkılır.

Tel Örgü Makinesi nin HIZ AYARI

Ana motorun kasnağı değiştirilerek Tel Örgü Makinesi nin tel örme hızı değiştirilebilir. (ŞEKİL 32) Kesme ve uç kıvırma motor hızları ise sabittir. Tel Örgü Makinesi nin Makine ile birlikte 4 adet hız ayar kasnağı (ŞEKİL 33) verilmiştir.
Ana motor şase üzerine dört cıvata ile bağlanmıştır ve şasedeki kanallar sayesinde bir miktar kaydırılabilir. Hız ayar kasnağının değişmesi durumunda kayışın gerdirilmesi için bu hareketten yararlanılır.
Hız değiştirilirken kayışlar ana kasnak çevrilerek elle çıkarılır ve kasnak değiştirilip tekrar elle takılır. Gerginlik, kayışları takılırken ana kasnağın oldukça güç çevrileceği şekilde olmalıdır. Gerginlik az olursa hareket kaybı oluşabilir. Kayışlar ve kasnaklar yağdan korunmalıdır. Gerginlik azsa kayışlar tekrar çıkarılıp motor arkaya kaydırılır ve kayışlar tekrar takılır.
Tüm bu işlemler sırasında ana şalter mutlaka kapalı olmalıdır. Daha hızlı ya da daha yavaş çalışmak için bunlardan başka kasnaklar kullanılması mümkündür ama tavsiye edilmez.
Kasnak seçimi verimlilikle alakalıdır. Yüksek verimi sağlayan en büyük yani en hızlı kasnak makineye takılmalıdır. Hangi hız ayar kasnağının makineye takılacağına karar verilirken telin çapına ve göz aralığına bakılır. Genelde ince teller yüksek hızlarda örülmeye izin vermezler. Tel inceldikçe ve göz aralığı büyüdükçe küçük kasnaklar tercih edilir. Örneğin 2 mm tel çapı ve 8x8 cm göz aralığında 60'lık kasnağın kullanılması gerekir. 2.8 mm tel çapı ve 5x5 cm göz aralığında ise 100'lük ya da 125'lik kasnak kullanılabilir.

ŞU TABLODAN YARARLANABİLİRSİNİZ

TEL ÇAPI	GÖZ ARALIĞI
60'lık 2mm - 2,2mm	60'lık 10x10cm - 7x7cm
80'lik 2,2mm - 2,5mm	80'lik 7x7cm - 4,5x4,5cm
100'lük 2,2mm - 3.2mm	100'lük 6x6cm - 4,5x4,5cm
125'lik 2,5mm - 3,2mm	125'lik 5x5cm - 4,5x4,5cm

YÜKSELTME TAKOZLARI

Yükseltme takozları aynı olukta farklı göz aralarındaki telin örülebilmesi için kullanılan yardımcı aparatlardır. İki tip yükseltme takozu vardır. (ŞEKİL 34)
4,5x4,5 cm göz aralığında kalın tip yükseltme takozları kullanılır.
5x5 cm ila 6,5x6,5 cm göz arlığında ince tip yükseltme takozları kullanılır. 6,5'den büyük göz aralıklarında yükseltme takozu kullanılmaz. Yükseltme takozları geniş yüzeyleri üste gelecek şekilde oluk içine serbest konulur. (ŞEKİL 35) Birkaç cm aralıklarla oluk içine yerleştirilir. Her iki tipten de 5'er adet takoz makine ile birlikte verilmiştir. Tel örme boyuna uygun sayıda takoz oluk içine elle bırakılır.

BAŞLIK AYARI

Makine tablası üzerinde sağda ve solda olmak üzere iki adet başlık (ŞEKİL 36) bulunmaktadır. Sağdaki başlık tel örgü yüksekliğinin değişmesi durumunda makine tablası üzerinde kaydırılır. Bu işlem için önce başlık sabitleme T'leri sökülür. Sonra dikdörtgen yatak T'si gevşetilir. Sonra başlık sağa ya da sola elle çekilir ve uygun yerde T'ler tekrar bağlanır. Başlık sabitleme T'leri sökülmeyip sadece gevşetilirse, başlık, üzerindeki kanallar dolayısıyla 8-10 cm kadar yer değiştirebilir. İstenen hareket miktarı azsa T'ler sökülmez, sadece gevşetilir. Uç kıvırma operasyonu sırasında kıvırma aparatının küçük miktarda tele yaklaştırılıp uzaklaştırılması gerekebilir. Kalıp değiştiğinde soldaki başlığın da birkaç cm yer değiştirmesi gerekebilir. T'leri fazla sıkmaya gerek yoktur.

KIVIRMA DÜZENEĞİ AYARI

Başlıkların üzerinde örülen telin açık uçlarının içeri kapatılması için kıvırma düzeneği mevcuttur. (ŞEKİL 37) Kalıp değiştirildiğinde kıvırma aparatı kızağı başlık üzerinde hareket ettirilerek ayarlanmalıdır. Önce kıvırma aparatı kızağı sabitleme T' leri gevşetilir. Daha sonra kıvırma aparatı kızağı hareket kolu elle çevrilerek aparat istenen yere alınır ve T'ler tekrar sıkılır. Boy değiştirme işleminden sonra ise sadece sağdaki aparatın ayarlanması gerekebilir. Soldaki aparatın yeri değişmez. T'leri fazla sıkmaya gerek yoktur.

TEL AKIŞI STOP DÜZENEĞİ

Kangaldan gelen tel bazen düzensizdir ve tel yükleme ağırlığının havaya kaldırarak makaraya giren telin gerilmesine neden olur. Bu durumda ŞEKİL 38 'deki düzenek bir stop switch aracılığı ile makineyi durdurur ve arıza lambası yanar. Makinede farklı çapta teller örülebildiği için stop switche uygulanan yay kuvvetinin tel çapına göre değiştirilmesi gerekir.
İnce tellere geçildikçe üç adet stop switch yayından biri ya da ikisi devre dışı bırakılmalıdır. (ŞEKİL 38'de yaylardan biri devre dışıdır). Bunun için aşağıdaki tablodan yararlanılabilir.

2mm - 2,3mm 1 yay

2,2mm - 2.7mm 2 yay

2.5mm - 3.2mm 3 yay

NOT: Eğer tel akışında bir düzensizlik yokken bu düzenek gereksiz yere makineyi sık sık durduruyorsa yay adedi artırılmalıdır. Düzensizlik nedeniyle tel fazlasıyla gerildiği halde makine duramıyor ya da geç duruyorsa yay adedi azaltılmalıdır.

LAMA DÜZELTME AYARI

Kafes telin şekillendirilmesinde en önemli rolü lama oynar.(ŞEKİL 11) Bu parçanın deforme olması, örme işlemine olumsuz yansır. Özellikle ŞEKİL 39'da görülen iki tür deformasyon örülen tellerin düz değil de bir yay çizecek şekilde kalıptan çıkmasına neden olabilir. Lama kalıbın içinde çalıştığı için deformasyonu görmek hayli zordur. Bunun yerine kalıptan çıkan teller kontrol edilirse deformasyon kolayca görülebilir. Oluk içinde iki tel örülür ve teller elle kesilerek düz bir zemine konulur. Eğer tellerin dönüm noktalarını birleştiren doğru bir yay çiziyorsa lama deforme olmuş demektir. Özellikle 2,3 mm ve daha ince tel örülüyorsa bu deformasyon düzeltilmelidir. Eğer iki tel düzgün bir zemine konulduğunda herhangi bir eğim görünmüyorsa lamaya müdahale etmek yanlış olur. Lamanın gözle kontrolünden çok, telin gözle kontrolü önemlidir.
Diğer bir lama deformasyonu ise ŞEKİL 40'da gösterilmiştir. Bu çok nadir görülen bir deformasyondur. Yine de herhangi bir şekilde bununla karşılaşılırsa deformasyon düzeltilmeli ya da başka bir lama takılmalıdır.
Bir başka lama deformasyonunda ise telin lama ile ilk temas ettiği noktalardan zamanla bir aşınma söz konusu olabilir(ŞEKİL 41). Küçük deformasyonlar örme bozukluğuna yol açmaz ama daha ileri aşamalarda kalıptan sağlıklı tel çıkmaz. Çok iyi bir işçilikle bu deformasyon kaynakla doldurulup temizlenerek giderilebilirse de lamanın değiştirilmesi tavsiye edilir.
İlk iki deformasyon gözle kontrol edilerek çekiç yardımı ile düzeltilir. Yukarıda bahsedilen lama düzeltme ayarı tel ayarları bölümünde bahsedilmiş olan lama burukluk açısının değiştirilmesi ayarından farklıdır. Burada bahsedilen müdahale çok daha nadir gerekir. Lama burukluğuna müdahale ise her ne kadar istenmese de zaman zaman yapılması zorunlu olan bir ayardır.

KALIP DEFORMASYONU

Kalıbın yanakları uzun süreli bir çalışma sonrası düzgün tel çıkışını engelleyecek kadar aşınabilir. Örülmek istenen tel kalıpla lama arasına sıkışabilir ve tel şekillenmez. Bu durumda önce ilk temas noktalarında lama deformasyonundan şüphelenilir (ŞEKİL 41). Eğer lamada sorun yoksa kalıp sökülerek gözle kontrol edilir. ŞEKİL 42'de gösterilen bölgelerde aşırı aşınma gözleniyorsa kalıp değiştirilir.

İLK ÇALIŞTIRMA VE MAKİNENİN OTOMATİĞE ALINMASI

1- Makinenin arkasındaki bölümü açıp takım ve aparatları oradan çıkarınız.

2- Tel yükleme direklerini bağlayınız (dörder civata ile her iki direk şaseye bağlanacak).

3- Dönme yönünü kontrol ediniz. (Saat yönü doğru)

4- Kayışları takınız.

5- Bor yağını depoya doldurunuz. (bir birim yağa sekiz ya da on birim su karıştırılmalıdır)

6- Ana şalteri açıp her iki musluktan da bor yağı aktığını görünüz.

ÖNEMLİ NOT : Makinenin arkasından takım ve avadanlıkları alma işlemi ile direkleri bağlama işlemi bittikten sonra : Bir süre için kalıp değiştirmeden çalışınız. Çok zorunlu olmadıkça herhangi bir civataya ya da elektrik bağlantısına müdahale etmeyiniz.

7- Ana şalteri kapatınız ("o" konumu). Yol verme kolunu "sol" (dur) pozisyonuna alınız. Elle kullanım-Otomatik mandalını "e" pozisyonuna alınız.

8- Tel kangallarını tel yükleme ağırlıklarının tam altına gelecek şekilde yere yatırınız. Ortalarına sepetleri koyunuz.

9- Her iki teli, tel yükleme ağırlığı, tel yükleme kasnağı ve kontrol halkalarının içinden geçiriniz.

10- Makaraları makara sıkma kolundan gevşetiniz.

11- Telleri önce tel kontrol rulmanlarından, sonra tel kontrol çatalının arasından, sonra da kanallı rulmanların arasından geçiriniz.

12- Tellerin herhangi birini tel kontrol noktasından da (küçük rulmanlar) geçirip ucunu keski ile küçük bir kanca yaparak lamaya takınız.

13- Ana kasnak muhafazasını açınız. Ana kasnağı kendinize doğru elle çeviriniz. Telin ucunun lama ile kalıp kanalı arasında bir tur ilerlemesini sağlayınız.

ÖNEMLİ NOT: Ana kasnağa elle müdahale etmeden önce, ana şalterin kapalı olduğunu bir kez daha kontrol ediniz.

14- Diğer tel içinde aynı işlemi tekrarlayınız.

15- Tel keskisini ve ellerinizi kalıptan uzaklaştırıp ana şalteri açınız.

16- Ağır ilerleme butonuna birkaç kez basarak teli makas ağzına kadar ilerletiniz.

17- Her iki makarayı da makara kadranından "3"ü okuyuncaya kadar sıkınız. ( "3" yaklaşık, ortalama bir makara sıklığıdır. Tel çapına ve sertliğine göre bu sıklık değişebilir).

18- Tellerin her ikisini de aynı yerden tel keskisi ile keserek uçları eşitleyiniz. (Elle kesme işlemi örülmüş telin bir tepe ve bir çukur noktasının ortasından yapılmalıdır).

19- Yine ağır ilerleme butonundan birkaç tur telleri ilerletiniz.

20- Mavi makaradan gelen telin ucuna keski ile bir geriye doğru açma işlemi yapınız. (Bu işlem, güvenliğiniz için makas ağzında yapılmamalıdır).

21- Telleri yol verme kolundan kısa hareketlerle örme boyu sonuna yakın bir yere kadar ilerletiniz. Son bir iki turu ağır ilerleme butonundan tamamlayınız.

22- Oluk içinde sona kadar ilerlemiş ama henüz kesilmemiş telin "DİKLİK" ve "HATVE" ayarlarını kontrol ediniz. Bu ayarlar için "tel ayarları" bölümüne bakınız.

23- Eğer ayarlar iyi ise elle-otomatik mandalını otomatik "o" pozisyona alıp kesme butonuna basınız.

NOT: Kesme butonuna çok kısa süre ile basılırsa kesme işlemi gerçekleşmeyebilir. Tekrar basmadan önce elle kullanım-otomatik butonunu tekrar açıp kapatmanız gerekir. Kesme butonuna çok uzun süre basılı tutulursa kesme işlemi iki kez üst üste gerçekleşir bu da örülme işlemini engeller). KESME BUTONUNA 1-2 sn. süre ile basınız.

24- Yol verme kolunu "sağ" (çalış) pozisyonuna alınız.

25- Makineniz çalışmaya başlayacaktır. Herhangi bir dış etken olmadığı sürece otomatik olarak çalışmaya devam edebilirsiniz.

YÜKSEK VERİM İÇİN ÖNCELİKLİ KONULAR

Hatve ayarlarını kontrol et

Sarı makaradan gelen telin tepe noktaları sarı tırnakları ,
Mavi makaradan gelen telin tepe noktaları mavi tırnakları karşılıyor mu?

Kanırtma ayarını kontrol et

Mavi makaradan gelen telin ucunda en az 30 derece kadar bir kanırtma var mı?

Başta diklik ayarını kontrol et

Teller makas ağzında dik mi?

Sonda diklik ayarını kontrol et

Teller örme boyu sonunda dik mi?

Ortalıklı kesme ayarını kontrol et

Teller ortadan kesiliyor mu?

Bor yağı kıvamını kontrol et

Çeşmelerden akan suyun yağlama özelliği var mı?

Ham madde sertlik-yumuşaklık değişimini kontrol et. Her iki makaraya giren tel elle büküldüğünde bariz bir sertlik farkı var mı ya da aynı tel kangalının bir kısmı sert bir kısmı yumuşak olabilir mi? Sertlik dalgalanmasından şüpheleniyorsanız tel kangalını değiştirip tekrar ayar yapınız.

Hız ayarını kontrol et

Tel çapı inceldikçe ve göz arası büyüdükçe makine düşük devirlere alınır.
9-Lama deformasyonunu kontrol et
Lamanın yuvarlatılmış kısmının doğrusallığı iyi mi?

10- Kalıp deformasyonunu kontrol et
Kalıbın yanakları aşınmış mı?
11- Diğer muhtemel verimsizlikleri ve çözüm yollarını kontrol et.

12- Eğer tüm bu kontroller yapılmış ama sonuç alınamamışsa Hatve ayarları, teller tam kalıbın açık ağzının ortasından girecek şekilde ayarlanır. Yedili makara sıklıkları kadrandan "3" e alınır ve Hatve ayarı iyi başta ve sonda dik iki tel çıkarılarak tel, tırnak, kesme, kanırtma ayarları yeniden yapılır.

BOY DEĞİŞTİRME İŞLEM SIRASI

A- BOY UZATMA

1- Tel ucu dayama düzeneği tanburu gevşetilip sac oluk içinde sağa kaydırılır.

2- Makine elle kullanım-otomatik mandalından "e" pozisyonunu alır.

3- İstenen örme boyunda iki tel oluk içinde ilerletilir.

4- Tel ucu dayama sacı (sola kaydırılır) ayarlanır.

5- Gerek görülürse oluk içi yükseltme takozu eklenir.

6- Tel örme boyunun uzatılmış kısmına ihtiyaç duyulduğu adette tırnak ayarlanır.

7- Tel örgü yüksekliği sayıcısı ayarlanır.

8- Tel örme boyunun uzatılmış kısmına ihtiyaç duyulduğu adette başlangıç ağırlığı takılır.

9- Sağ başlık ve tel germe aparatları uygun şekilde tabla üzerinde kaydırılır. (ŞEKİL 43)

10- Tabla yükseltme çubukları ayarlanır.

11- Makine otomatik konumda çalıştırılır.

12- İhtiyaç duyulursa sağ uç kıvırma kızağı ayarlanır.

B- BOY KISALTMA

1- Tel germe aparatları tabla üzerinde uygun yerlere kaydırılır.

2- Tabla yükseltme çubukları ayarlanır.

3- Makine panodan "e" pozisyonuna alınır ve istenen boyda tel örülür.

4- Tel örme boyunun kısaltılan kısmındaki tırnaklar gevşetilir.

5- Tel örgü yüksekliği sayıcısı ayarlanır.

6- Tel ucu dayama düzeneği tanbur gevşetilerek sola alınır ve ayarlanır.

7- Uzun tel tabla üzerinden kayıp arkaya düşene kadar makine elle ya da tercihe bağlı olarak otomatik kullanımda çalıştırılır.

8- Sağ taraftaki başlık ayarlanır.

9- İhtiyaç duyulursa sağ kıvırma düzeneği ayarlanır.

KALIP DEĞİŞTİRME İŞLEM SIRASI

1- Ana şalter kapatılır.

2- Lama, tek civata çıkarılarak sökülür.

3- Kalıp, dört civata gevşetilerek kelepçesinden çıkarılır.

4- Kalıp ileri-geri ayar civatasından kızağın pozisyonu takılmak istenen kalıba uygun hale getirilir. Kızak üzerinde kalıpların uygun pozisyonları metal yüzey üzerine markalanmıştır. (yazılmıştır)

5- Örülmek istenen göz aralığının kalıbı kelepçeye takılır. Kalıbın pozisyonu için kelepçe ve kalıp üzerinde birer özel işaret vardır. Bu iki işaretin çakıştığı pozisyon, kalıbın uygun bağlama pozisyonudur. İki işaret çakıştırılıp kelepçenin dört civatası sıkılır. (Bu dört civatanın çok fazla güçle sıkılmasına gerek yoktur).

Lama, kalıp içine takılır. Lama elle kalıp içinde bir, iki tur çevrilir. Serbest dönüyorsa lama tek civata ile lama mafsalına bağlanır. Serbest dönmüyorsa bu sorunun sebebi araştırılır. Bu sorunun giderilip lamanın tekrar takılması gerekir. (Bu civatanın da çok fazla sıkılmasına gerek yoktur).

Tel dolaşma sacı ayarlanır.

8- Uygun yükseltme takozları oluk içine konur.

9- Bir önce örülmüş tel örgü, tırnaklardan çıkarılarak makine üzerinden alınır.

Sarı ve mavi makaradan gelen teller kalıba takılır.

Örme boyunda iki tel çıkarılıp bunların ayarlarına bakılır.

Teller makas ağzında dik
Teller örme boyu sonunda dik
İki telin hatveleri eşit olmalıdır.

12- Ortalıklı kesme ayarının iyi olup olmadığı gözle tahmini olarak kontrol edilir. Eğer iyi değilse ayarlanır ve tekrar kontrol edilir.

13- Tırnaklar ayarlanır.

14- Tel ucu dayama sacı ayarlanır.

15- Örülmüş teller tam makas ağzından el keskisi ile kesilir.
(ŞEKİL 44)

16- Mavi makaradan gelerek örülmüş tel üste gelecek şekilde kesilmiş iki tel başlangıç ağırlıkları ile tırnaklara takılır.

17- Mavi makaradan gelen telin ucunda olması gereken bükme (kanırtma) el keskisi ile elle yapılır. Teller, örme boyu sonuna kadar yol verme kolundan ilerletilir. Kesme butonuna basılarak teller makineye kestirilir.

18- Kanırtma ayarı kontrol edilir. Gerekiyorsa kanırtma artırılır, çok fazlaysa azaltılır.

19- Her iki kıvırma düzeneğinin pozisyonu ayarlanır.

20- Tel örgü yüksekliği sayıcısı ayarlanır.

Rulo boyu belirleme sayıcısı ayarlanır.

Tel ayarları, tırnak ayarları ve kıvırma düzeneği ayarları birkez daha kontrol edilip makine otomatik çalışmaya alınır.

MUHTEMEL VERİMSİZLİKLER, ARIZALAR VE ÇÖZÜM
YOLLARI

Tel takılması veya boşa çıkması

Örme, örülmüş, kesilmiş ve oluk içinde hazır bekleyen tele mavi makaradan gelen telin vidalanması ile olur. Bu sırada sarı makaradan gelen telin de hazır bekleyen tele takılmaması gerekir. Eğer örmede bir sorun yaşanıyorsa üç durum söz konusu olabilir.

Tellerin ilk ağızlamada (girişte) takılması

Çözüm için teller vidalanmaya başlamadan önce makine durdurulur. Ana şalter kapatılır. Ana kasnak sol elle çevrilirken dikkatli bir şekilde tellerin oluk içindeki tele vidalanması gözlemlenir. Bu giriş sağlıklı değilse örneğin mavi makaradan gelen tel oluk içinde bekleyen tele çok alttan vidalanıyorsa ya da hiç vidalanmıyorsa kalıp, aşağı-yukarı pozisyon ayar civatasından yukarı alınır. Sarı makaradan gelen tel hazır başlayan tele çok yakın ilerliyorsa hatta temas ediyorsa, kalıp, aynı civatadan aşağıya alınır. Benzer şekilde mavi makaradan gelen tel hazır başlayan tele çok dışarıdan giriyorsa kalıp, içeri-dışarı ayar civatasından içeri alınır.

Her iki telin birden oluk içinde boşa çıkması

Mavi tel oluk içinde bekleyen tele vidalanmadan boşa çıkıyorsa ,çözüm için sarı tırnakların yüksekliğinin biraz azaltılması önerilir. Özellikle teller hep aynı noktadan dışarı çıkıyorsa o bölgedeki bir ya da iki sarı tırnak birkaç milimetre aşağı alınarak durum tekrar gözlemlenir.

Sarı makaradan gelen telin oluk içinde hazır bekleyen tele takılması

Çözüm için sarı tırnakların biraz yukarı alınması önerilir. Bu takılma özellikle hep aynı bölgede oluyorsa burada bir ya da iki tırnak birkaç milimetre yukarı alınarak durum yeniden gözlenir.

NOT: Yukarıdaki üç durumda da öncelikli olarak tel ayarları kontrol edilmelidir. Daha sonra bu önerilen operasyonlar gerçekleştirilebilir. İlk iki durum için kanırtmanın artırılması öncelikli denenmesi gereken bir çözümdür.

2- SON TURDAKİ EKSİK KESME YA DA
BİR UZUN KESME SONRASI TELİN DAYAMA SACINA ÇARPMASI

Tel Örgü Makinesi nin kesme işleminden önceki son yarım turu ana motorun serbest durması sonrası kalan eksik turun yardımcı motor tarafından tamamlanması ile gerçekleşir. Her kesme işlemi sonrası, bu küçük hareketinin gözlenmesi gerekir. Yardımcı motorun bu hareketi ana kasnağın ataletinden kaynaklanan açısal bozuklukları gidermek içindir. Çalışma prensibi, ana motorun herhangi bir açısal pozisyonda durması sonrası yardımcı motorun, konumu ne olursa olsun ana mil üzerindeki tur sayıcı kulağı durudurucu sensörün önüne getirmesidir. Bu şekilde ana mil ve dolayısıyla örülen teller her zaman aynı açısal konumda durur ki bu da kesme işleminin sağlıklı olması için zorunludur.

Fakat bu tasarımda şöyle bir eksiklik söz konusudur. Eğer ana motor ve dolayısıyla ana mil tesadüfen; tam tur sayıcı kulak, durdurucu sensörün önündeyken duruyorsa yardımcı motor devre dışı kalmış olur. Dolayısıyla kesme öncesi küçük açısal pozisyon farklılıkları oluşabilir. Bu istenmeyen durumu gidermek için sayıcı sensör, durdurucu sensörden bağımsız olarak açısal bir hareket yapabilecek şekilde bir kanal içine yerleştirilmiştir. Kısacası eğer yardımcı motor tel örme sonunda görev yapmıyorsa sayıcı sensörün pozisyonu değiştirilerek görev yapar hale getirilmelidir.

Yardımcı motorun görev yapıp yapmadığı son tur dikkatlice gözlenirse yardımcı motor redüktörünün sol taraftaki milinden görülebilir. Bu durum kendini otomatik örme sırasında son turun bir fazla ya da bir eksik olması ile de gösterebilir.

Eğer son turda zaman zaman teller bir yarım tur fazla ilerleyerek tel dayama sacına çarpıyorsa öncelikli olarak sayıcı sensör sola alınır. (ŞEKİL 45) Bu da yeterli olmazsa bronz balatalar sıkma gevşetme civatasından bir iki tur sıkılır (ŞEKİL 46).

Eğer son turda zaman zaman teller bir yarım tur kısa kalıyorsa sayıcı sensör sağa alınır. Bu da yeterli olmazsa bronz balatalar sıkma gevşetme civatasından bir iki tur gevşetilir.

3- SU MOTORU HARİÇ DİĞER MOTORLARIN ÇALIŞMAMASI
DURUMU

Bu durum termik role ile ilgilidir (ŞEKİL 50 ). Bu role su motoru hariç makinedeki diğer 4 motoru aşırı yükleme sonucu ısınmaya ve yanmaya karşı korur. Normal şartlarda makine motor güçleri 24 saat devamlı çalışmaya müsaittir. Şebekeden gelen elektrik fazlarından birinin herhangi bir sebeple gelmemesi veya zayıf gelmesi durumunda motorlar aşırı yüklenir. Termik role devreyi açarak motorlara giden elektriği keser. Bu aşırı yüklenme durumu çok nadir de olsa mekanik sorunlardan da kaynaklanabilir.
Eğer su motoru çalıştığı halde diğer kesme, ağır ilerleme butonları ve yol verme kolu çalışmıyorsa ve ikaz lambası da yanmıyorsa motordaki aşırı yükleme dolayısıyla termik role devreyi açarak elektriği kesmiş demektir.
Bu durumda önce ana şalter kapatılır. Pano kapağı açılır ve pano içindeki kontaktörlerden birine bağlı olan termik rolenin "reset" butonuna basılır(ŞEKİL 50). Ana şalter açıldığında eğer motorlar çalışmaya başlarsa üretime devam edilir. Kısa bir süre sonra bu durum tekrar ederse sorunun sebebi araştırılır. Öncelikli olarak bir elektrikçi tarafından üç fazdan birinin gelmediği veya zayıf geldiği konusu dikkatlice araştırılmalıdır.

4- MAKASLAR TELLERİ KESMİYORSA

Eğer makaslar hareket ettiği halde telleri kesmiyorsa öncelikli olarak Kurs boyunun yetersiz olmasından şüphelenilir. Yani kesme işlemi sırasında makas çakılarının ağızları birbirine yeterince girmiyor olabilir. Bu durumda özellikle makas kamı takipçi rulmanları kontrol edilir. Rulmanlar dağılmamışsa bu rulmanların civataları, takipçi kolu mafsal civataları ve pim civataları kontrol edilir. (ŞEKİL 48) Bu civatalar gevşemişse sıkılır. Makas çakılarında bir kırılma ya da aşırı körelme olup olmadığı da kontrol edilir. Eğer yoksa ve kurs boyunun yetersiz olduğundan kesinlikle eminseniz makas kamının ŞEKİL 49'daki gösterilen yüzeyine kaynakla çok ince bir kaynak dolgu (1-2mm) yapabilirsiniz.
İkinci bir durumda ise makas çakıları birbirine yeterince geçtiği halde özellikle ince tel çaplarında tel çarklar arasında sıkışır ve kesilmez. Makas kolları da sıkışıp kalabilir. Bu durumda arka kesme çakısı ile kesme çakıları destek elemanının arasındaki mesafenin herhangi bir şekilde artmış olmasından kaynaklanabilir. Ön makas çakısı sökülerek elle bu iki parça arasına sokulur ve boşluğun çok olup olmadığı kontrol edilir. Boşluk çoksa önce destek elemanı ile arka makas çakısını birbirine bağlayan iki civata kontrol edilir. Eğer civatalar sıkı ise destek elemanı sökülür ve boşluğu azaltacak şekilde yüzeye taşlama yapılarak tekrar takılır.
Bu her işi müdahale sonrasında önce yaylar çıkarılarak makas kolları elle birbirlerine yaklaştırılıp çakıların birbirleri ile sağlıklı çakışabildiği gözlemlenir.
NOT: Yukarıdaki kaynak ve taşlama işlemleri pek istenmeyen ve çok nadir karşılaşılan durumlardır. Kesinlikle emin olmadan bu müdahaleleri yapmaktan kaçınınız.

5- BOR YAĞI AKMIYORSA

Her iki musluktan da bor yağı gelmiyorsa bor yağı pompası (su pompası) yanmış olabilir (ŞEKİL 50). Bunun için bor yağı motoru dairesinin kapağı açılır ve pompa elektrikçi tarafından kontrol edilir. Pompa motoru yanmışsa değiştirilir. Yanmamışsa su akış kanalları kontrol edilir. Akışı engelleyen durum ortadan kaldırılır.

GÜVENLİK KURALLARI

1- İndirme-yükleme sırasında makine havaya kaldırıldığında altına kimse girmemelidir.

2- Makinede iki kişi aynı anda çalışmamalıdır.

3- Bor yağının herhangi bir sebeple taşması durumunda operatörün çalıştığı zemini kayganlaştırmamasına dikkat edilmelidir.

4- Eldivenle çalışılması tavsiye edilir.

5- Makine üzerinde elektrik bağlantılarına sadece elektrikçi müdahale edebilir.

6- Dönerek çalışan parçalara ana şalter kapatılmadan müdahale edilmemelidir.

7- Makas ağzında operatör elle müdahale yapmamalıdır.

8- Kıvırma düzeneğine ana şalter kapatılmadan müdahale edilmemelidir.

9- Lama burukluk açısı makine üzerinde değiştiriliyorsa kesinlikle ana şalter kapatılmalıdır.

10- Panonun kapağı çalışma sırasında kapalı olmalıdır.

11- Elle kesilen tel parçaları operatörün çalıştığı zeminden uzaklaştırılmalıdır.

12- Kayış çıkartılırken ana şalter mutlaka kapatılmalıdır.

13- Pano açılmadan önce ana şalter mutlaka kapatılmalıdır.

KULLANMA KILAVUZU

OTOMATİK KAFES TEL ÖRGÜ MAKİNESİ

MODEL ADF3

EL KİTABI